กระท่อม (พืช)

สำหรับความหมายอื่น ดูที่ กระท่อม (แก้ความกำกวม)
Gnome globe current event.svg
เนื้อหาในบทความนี้ล้าสมัย โปรดปรับปรุงข้อมูลให้เป็นไปตามเหตุการณ์ปัจจุบันหรือล่าสุด ดูหน้าอภิปรายประกอบ
กระท่อม

การจำแนกชั้นทางวิทยาศาสตร์
อาณาจักร: พืช (Plantae)
หมวด: Magnoliophyta
ชั้น: Magnoliopsida
อันดับ: Gentianales
วงศ์: Rubiaceae
สกุล: Mitragyna
สปีชีส์: M. speciosa
ชื่อทวินาม
Mitragyna speciosa
Korth.
กระท่อม เป็นไม้ยืนต้น ที่จัดเป็น ยาเสพติดให้โทษประเภทที่ 5 ตามความใน พระราชบัญญัติยาเสพติดให้โทษ พ.ศ. 2522 มาตรา 7 ยาเสพติดให้โทษ ซึ่งสิ่งเสพติดในประเภท 5 ได้แก่ กัญชา และพืชกระท่อม

สารเสพติดที่พบ

สารสำคัญที่พบในใบกระท่อมคือ ไมทราไจนีน (Mitragynine) เป็นสารจำพวกอัลคาลอยด์ ออกฤทธิ์กดประสาทส่วนกลาง (CNS depressant) เช่นเดียวกับยาเสพติดกลุ่มเดียวกัน เช่น psilocybin LSD และ ยาบ้า ทำให้รู้สึกชา กดความรู้สึกเมื่อยล้าขณะทำงานทำให้สามารถทำงานได้นานและทนมากขึ้น และทนต่อความร้อนมากขึ้นด้วยเช่นกัน ดังนั้นจึงทำให้ผู้ที่ใช้ใบกระท่อม สามารถทำงานกลางแจ้ง ได้ทนนานขึ้น

ข้อห้ามสำหรับเยาวชน

ทั้งใบกระท่อมและสารที่สกัดจากกระท่อมเกือบทุกชนิด มีฤทธิ์ต่อสมองและจิตประสาท ใช้สำหรับผู้ที่ต้องตรากตรำทำงานหนักมากๆและนานๆจนเกิดอาการปวดเมื่อยรุนแรง รู้สึกเหนื่อยล้าทำงานไม่ไหว เช่น กรรมกรตัดอ้อย กรรมกรก่อสร้าง กรรมกรแบกหาม เป็นต้น กระท่อมจึงเป็นสิ่งต้องห้ามสำหรับเยาวชนซึ่งเป็นผู้ที่อยู่ในวัยที่ต้องศึกษาเล่าเรียน ผู้ซึ่งทำงานที่ต้องใช้สมองและสติปัญญา

ผลจากการเสพ

กระท่อมออกฤทธิ์ประเภทกระตุ้นประสาท การเสพใบกระท่อมมาก ๆ หรือเป็นระยะเวลานาน มักจะทำให้เกิดการเปลี่ยนแปลงของเม็ดสีขึ้นที่บริเวณผิวหนัง ทำให้ผู้ที่รับประทานมีผิวคล้ำและเข้มขึ้น และยังพบอีกว่าเสพกระท่อมโดยไม่ได้รูดเอาก้านใบออกจากตัวใบก่อน อาจจะทำให้เกิดอาการที่เรียกว่า "ถุงท่อม" ในลำไส้ได้ เนื่องจากก้านใบและใบของกระท่อมไม่สามารถย่อยได้ จึงตกตะกอนติดค้างอยู่ภายในลำไส้ ทำให้ขับถ่ายออกมาไม่ได้ เกิดพังผืดขึ้นมาหุ้มรัดอยู่โดยรอบก้อนกากกระท่อมนั้น ทำให้เกิดเป็นก้อนถุงขึ้นมาในลำไส้ บางรายจะมีอาการโรคจิตหวาดระแวง เห็นภาพหลอน คิดว่าคนจะมาทำร้ายตน และพูดไม่ค่อยรู้เรื่อง

อาการเมื่อ

อวัยวะเพศแข็งตัว
ปวดเมื่อยตามกล้ามเนื้อและกระดูก
แขนขากระตุก
อ่อนเพลีย ไม่สามารถทำงานได้
อารมณ์ซึมเศร้า
น้ำตาไหล น้ำมูกไหล
ก้าวร้าวรุนแรง
นอนไม่หลับ
ร่างกายมีอุณหภูมิสูงผิดปกติ
ถ่ายอุจจาระเหลวมากปกติ
อยากอาหารยาก
อาเจียนคลื่นใส้
มีอาการไอมากขึ้น
กระวนกระวายมากขึ้น
รักษาหายเร็ว
ผลการศึกษาหลายแห่งสรุปว่า
การใช้ใบกระท่อมในขนาดยาต่ำ ให้ผลกระตุ้นประสาท
ส่วนการใช้ขนาดยาสูง ให้ผลกดประสาท
แม้ใบกระท่อมให้ผลการออกฤทธิ์ที่อาจมีประโยชน์ทางยาได้ แต่ทำให้เสพติดและมีผลเสียต่อสุขภาพ หากใช้ติดต่อกันนาน ๆ
สรรพคุณทางยา[แก้]
สมัยโบราณ กระท่อมเป็นพืชที่ใช้เข้าเป็นตัวยาในตำรับพวกประเภทยาแก้ท้องเสีย ในสูตรยาของหมอพื้นบ้านหรือหมอแผนโบราณ เช่น ตำรับยาประสะกระท่อม และบางพื้นที่ก็กล่าวต่อ ๆ กันมาว่า สามารถรักษา บรรเทา โรคเบาหวานได้

 กฎหมายควบคุมพืชกระท่อม ตอนนี้เราควบคุมอย่างไร? 

จัดเป็นยาเสพติดในไทย พม่า มาเลเซีย
ยาเสพติดให้โทษประเภท 5 ตาม พ.ร.บ ยาเสพติดให้โทษ (ฉบับที่ 5) พ.ศ. 2545 ห้ามปลูก ผลิต ครอบครอง จำหน่าย นำเข้าส่งออก หรือเสพพืชกระท่อม
จัดเข้าในบัญชีของกลุ่มยาและสารพิษ ประเภท 9 ในออสเตรเลีย ห้ามปลูกและนำเข้าพืชกระท่อมตั้งแต่วันที่ 1 ม.ค. 2548 ยกเว้นการนำเข้าเพื่อการศึกษาวิจัย
ยาและสารพิษในกลุ่มประเภท 9: เป็นสารที่ไม่มีการใช้บำบัดอาการหรือโรคแต่มีแนวโน้มในการใช้ในทางที่ผิด

อ้างอิง
http://www.entheology.org/edoto/anmviewer.asp?a=63&z=5 Entheology.org
http://www.boringdays.net/kratom/ Boringdays.net
http://www.thaihealth.or.th/node/5671
ยาเสพติดสูตรใหม่สี่คูณร้อย ใช้กระท่อมผสมหลอดไฟและยาฆ่าแมลง